پروژه: تحلیل دادههای سلامت
پروژه عملی دوم: تحلیل داده سلامت و تناسب اندام؛ پاکسازی داده گمشده، آمار، همبستگی و نتیجهگیری علمی
معرفی پروژه
پروژه دوم: دادههای سلامت و تناسب اندام چند نفر را تحلیل میکنیم تا رابطه عادتهای روزمره (خواب، ورزش، مطالعه) با شاخصهای سلامت (وزن، ضربان قلب استراحت) را بررسی کنیم. این پروژه تمرکز ویژه بر داده گمشده و همبستگی دارد.
مرحله ۱: سؤالهای پژوهش
- آیا ساعت خواب با ضربان قلب استراحت رابطه دارد؟
- ورزش هفتگی با وزن چه رابطهای دارد؟
- چه کسی بهترین وضعیت سلامت را دارد؟
مرحله ۲: داده
برای هر فرد: ساعت خواب، دقایق ورزش هفتگی، وزن، ضربان قلب استراحت. داده واقعیمانند با مقادیر گمشده!
مرحله ۳: مدیریت داده گمشده
چند نفر خواب یا ورزش خود را ثبت نکردهاند:
- ابتدا درصد گمشده هر ستون را محاسبه کردیم
- چون گمشدهها کم بودند، سطرهای دارای گمشده را حذف کردیم (dropna)
- میانگینها را فقط از داده معتبر محاسبه کردیم
مرحله ۴: تحلیل آماری
- آمار توصیفی هر شاخص (میانگین، انحراف معیار، دامنه)
- محاسبه همبستگی خواب و ضربان قلب
- محاسبه همبستگی ورزش و وزن
مرحله ۵: نتیجهگیری
یافتههای پروژه (در مثالهای کد):
- همبستگی منفی بین خواب و ضربان قلب: خواب بیشتر ← ضربان پایینتر
- همبستگی منفی بین ورزش و وزن
- هشدار علمی: همبستگی ≠ علیت! برای ادعای علّی، مطالعه کنترلشده لازم است
هشدار اخلاقی (مبحث قبل را به یاد آورید): داده سلامت، حساسترین نوع داده است. در پروژههای واقعی، رضایت، ناشنامسازی و امنیت ذخیرهسازی الزامی است.
تمرین برای شما
- بهجای حذف سطرهای گمشده، آنها با میانه پر کنید؛ نتیجه چقدر تغییر میکند؟
- یک فرد با داده پرت (وزن ۳۰۰ کیلوگرم!) اضافه کنید و اثرش را روی همبستگی ببینید
- رتبهبندی افراد از نظر «امتیاز سلامت» بسازید (ترکیب نرمالشده شاخصها)
جمعبندی
- مدیریت درست داده گمشده، پیشنیاز تحلیل معتبر است
- همبستگیها را محاسبه و با نمودار پراکندگی تأیید کنید
- از همبستگی به علیت نپرید و ملاحظات اخلاقی داده سلامت را رعایت کنید
این مبحث بخشی از دوره آموزش کامل علم داده است.