فناوریهای XML
خانواده فناوریهای مبتنی بر XML — XHTML، WSDL، RDF، SMIL و...
اکوسیستم فناوریهای XML
XML فقط یک زبان نیست؛ یک خانواده کامل از استانداردها حول آن شکل گرفته است. در این درس با مهمترینها آشنا میشوید:
فناوریهای هستهای (خودتان یاد گرفتید!)
| فناوری | کاربرد |
|---|---|
| XML | توصیف و حمل داده |
| XPath | پیمایش و انتخاب گرهها |
| XSLT | تبدیل اسناد XML |
| XSD | اعتبارسنجی ساختار |
| DTD | اعتبارسنجی قدیمیتر |
| XQuery | پرسوجوی داده |
فناوریهای وب
XHTML
نسخه سختگیرانه و خوشساخت HTML بر پایه XML. در XHTML همه قوانین XML اعمال میشود: تگها حتماً بسته، حروف کوچک، ویژگیها داخل نقلقول:
<!-- HTML: قابل قبول -->
<P CLASS=intro>سلام
<!-- XHTML: باید اینطور باشد -->
<p class="intro">سلام</p>
WSDL
Web Services Description Language — زبان توصیف وبسرویسهای SOAP. میگوید سرویس چه عملیاتی دارد، چه پارامترهایی میگیرد و چه چیزی برمیگرداند — همه با XML.
SOAP
پروتکل پیامرسانی مبتنی بر XML برای ارتباط بین برنامهها (درس SOAP را ببینید).
فناوریهای معنایی و داده
RDF و OWL
استانداردهای وب معنایی (Semantic Web) برای توصیف منابع و روابط بین آنها. RDF داده را بهصورت «سهتایی» (موضوع، محمول، مفعول) مدل میکند.
XBRL
استاندارد گزارشگری مالی — شرکتها صورتهای مالیشان را با XBRL (مبتنی بر XML) به نهادهای نظارتی میدهند.
فناوریهای چندرسانهای
SMIL
Synchronized Multimedia Integration Language — توصیف ارائههای چندرسانهای همگام (متن، صدا، تصویر با زمانبندی).
SVG
گرافیک برداری — درس اختصاصی دارد.
فناوریهای امنیتی
XML Signature و XML Encryption
امضای دیجیتال و رمزنگاری بخشهایی از اسناد XML — استانداردهای W3C برای امنیت پیامهای XML.
SAML
استاندارد احراز هویت و مجوزدهی مبتنی بر XML — پایه فناوری SSO (ورود یکپارچه) در سازمانها.
نقشه فناوریها
XML (پایه)
├── پیمایش: XPath
├── تبدیل: XSLT, XSL-FO
├── پرسوجو: XQuery
├── اعتبارسنجی: DTD, XSD, RelaxNG
├── وب: XHTML, WSDL, SOAP
├── گرافیک: SVG
├── رسانه: SMIL
├── معنایی: RDF, OWL
├── امنیت: XML-Signature, SAML
└── صنایع: XBRL, HL7 (پزشکی), FIXML (مالی)
این مبحث بخشی از دوره آموزش کامل XML است.