معرفی XML

XML چیست، چه تفاوتی با HTML دارد و چرا زبان توصیف داده‌های وب محسوب می‌شود؟

XML چیست؟

XML مخفف eXtensible Markup Language (زبان نشانه‌گذاری قابل‌گسترش) است؛ زبانی برای توصیف، ذخیره و انتقال داده‌ها. XML در سال ۱۹۹۸ توسط کنسرسیوم W3C (World Wide Web Consortium) استانداردسازی شد و امروزه یکی از پرکاربردترین قالب‌های تبادل داده در دنیای فناوری است.

کلمه کلیدی در تعریف XML، «قابل‌گسترش» (eXtensible) است. این یعنی برخلاف HTML که مجموعه‌ای از تگ‌های از پیش تعریف‌شده دارد (مثل <p>، <div>، <table>)، در XML خودتان تگ‌هایتان را تعریف می‌کنید. هیچ تگ از پیش تعریف‌شده‌ای وجود ندارد؛ شما تگ‌ها را بر اساس نیاز داده‌هایتان می‌سازید.

یک مثال ساده از XML

<?xml version="1.0" encoding="UTF-8"?>
<پیام>
    <به>علی</به>
    <از>سارا</از>
    <متن>سلام! حالت چطوره؟</متن>
</پیام>

همان‌طور که می‌بینید، تگ‌های <پیام>، <به> و <متن> همه توسط ما تعریف شده‌اند. XML به ما می‌گوید چگونه داده را ساختاردهی کنیم، نه اینکه از چه تگ‌هایی استفاده کنیم.

XML خودش داده نیست؛ بلکه قالبی برای نگهداری و انتقال داده است — درست مثل یک پاکت نامه که محتوای داخلش را ما تعیین می‌کنیم.

تفاوت XML و HTML

بسیاری از تازه‌کارها فکر می‌کنند XML و HTML جایگزین هم هستند؛ اما این دو زبان اهداف کاملاً متفاوتی دارند:

ویژگیXMLHTML
هدفحمل و توصیف دادهنمایش داده در مرورگر
تگ‌هاقابل تعریف توسط کاربراز پیش تعریف‌شده
بسته‌شدن تگاجباریدر برخی موارد اختیاری
حساسیت به حروفدارد (Case Sensitive)ندارد
خطاهامرورگر از نمایش سند خطادار خودداری می‌کندمرورگر خطاها را نادیده می‌گیرد
فضای سفیدحفظ می‌شودفشرده می‌شود

XML چه کاربردهایی دارد؟

XML هیچ کاری انجام نمی‌دهد! XML داده را توصیف می‌کند. برای نمایش، تبدیل یا پردازش آن به ابزارهایی مثل CSS، XSLT یا یک زبان برنامه‌نویسی نیاز دارید.

چرا XML مهم است؟

دلایل محبوبیت XML:

  1. متن‌باز و مستقل از پلتفرم: XML متن ساده است و روی هر سیستمی خوانده می‌شود
  2. خودتوصیف‌گر: ساختار داده با تگ‌های معنادار توضیح داده می‌شود
  3. استاندارد W3C: پشتیبانی رسمی و گسترده در تمام زبان‌ها و ابزارها
  4. سلسله‌مراتبی: مناسب مدل‌سازی داده‌های تودرتو و پیچیده
  5. اعتبارسنجی‌پذیر: با DTD و XML Schema می‌توان صحت ساختار را بررسی کرد
امروزه در بسیاری از کاربردهای وب، JSON جای XML را گرفته است؛ اما XML همچنان در سیستم‌های سازمانی، فیدهای RSS، پیکربندی (مثل فایل‌های Android و Java) و استانداردهای اسناد حرف خود را نزدن نگه داشته است. یادگیری XML درک شما از فناوری‌های وب را عمیق‌تر می‌کند.

این مبحث بخشی از دوره آموزش کامل XML است.

ابزارهای مرتبط