طراحی سیستم چیست؟

طراحی سیستم چیست؟

طراحی سیستم (System Design) یعنی طراحی معماری نرم‌افزار که میلیون‌ها کاربر، ترابایت‌ها داده و هزاران سرور را مدیریت می‌کند — جایی که تصمیم‌های معماری، تفاوت بین سیستم ۲۴ ساعته پایدار و فروپاشی در ساعت پیک است.

برنامه‌نویسی جونیور «چطور این تابع را بنویسم؟» می‌پرسد؛ مهندس ارشد «چطور این سیستم را بسازم که با ۱۰ میلیون کاربر کار کند؟» — System Design مهارت پاسخ به سؤال دوم است.

چرا مهم است؟

• مصاحبه‌های Senior: تقریباً همه شرکت‌های بزرگ (گوگل، آمازون، اسنپ، دیجی‌کالا) دور مصاحبه System Design دارند — و وزن سنگینی در استخدام ارشد
• کار روزمره: انتخاب دیتابیس، طراحی API، تصمیم کش — همه System Design ریزمقیاس‌اند
• تفکر سیستمی: دیدن کلان: ترید‌آف‌ها، گلوگاه‌ها، نقطه‌های شکست

مهارت‌های لازم

مصاحبه System Design چطور است؟

۴۵-۶۰ دقیقه، یک سؤال باز: «توییتر را طراحی کنید» یا «سیستم آپلود ویدیو بسازید». هیچ جواب «درست» واحدی نیست — فرایند تفکر شما ارزیابی می‌شود:

• آیا نیازمندی‌ها را می‌پرسید؟ (کاربران؟ عملیات؟ تأخیر؟)
• آیا ترید‌آف‌ها را می‌شناسید و بیان می‌کنید؟
• آیا اجزای درست را انتخاب و دلیل می‌آورید؟

نقشه راه دوره

1. مبانی: ویژگی‌ها، تخمین ظرفیت، چارچوب مصاحبه
2. مقیاس‌پذیری: Load Balancing، پروکسی
3. کش: الگوریتم‌ها، الگوها، مشکلات
4. دیتابیس: SQL/NoSQL، تکرار، شاردینگ
5. توزیع‌شدگی: CAP، صف پیام، میکروسرویس
6. اجزا: CDN، Redis، Elasticsearch، Rate Limiter
7. الگوها: شناسه توزیع‌شده، Consistent Hashing، Circuit Breaker
8. مطالعات موردی: URL Shortener، News Feed، چت

جمع‌بندی

• System Design = معماری سیستم‌های بزرگ و مقیاس‌پذیر
• کلید مصاحبه‌های ارشد + کار روزمره مهندسی
• ارزیابی: فرایند تفکر و ترید‌آف‌ها، نه جواب واحد
• مسیر: مبانی ← اجزا ← الگوها ← مطالعات موردی