نصب و راه‌اندازی روبی

برای شروع به چه چیزی نیاز داریم؟

برای اجرای کدهای روبی، به مفسر روبی و یک ویرایشگر متن نیاز داریم. اما خبر خوب این است که راه‌های مختلفی برای شروع وجود دارد — از ساده‌ترین تا حرفه‌ای‌ترین.

سه راه اصلی برای شروع کار با روبی:

1. ویرایشگر آنلاین لرنینگ سیتی — ساده‌ترین راه، بدون نصب چیزی
2. نصب روبی روی سیستم — برای کار جدی و پروژه‌های واقعی
3. استفاده از IDE آنلاین — مثل Replit یا RubyFiddle

راه ۱: ویرایشگر آنلاین (ساده‌ترین راه)

در این دوره، ما یک ویرایشگر کد آنلاین داریم که مستقیماً در مرورگر شما روبی را اجرا می‌کند! این ویرایشگر از تکنولوژی Ruby.wasm استفاده می‌کند — یعنی روبی واقعی (CRuby) در مرورگر شما اجرا می‌شود.

برای تمرین می‌توانید به صفحه آزمایشگاه روبی بروید.

راه ۲: نصب روبی روی سیستم (پیشنهادی)

اگر می‌خواهید روی پروژه‌های واقعی کار کنید، باید روبی را روی سیستم خود نصب کنید.

نصب در ویندوز

1. به سایت rubyinstaller.org بروید
2. نسخه مناسب (RubyInstaller with Devkit) را دانلود کنید
3. فایل نصبی را اجرا کنید
4. تمام گزینه‌های پیش‌فرض را بپذیرید
5. صبر کنید تا نصب کامل شود

نصب در مک

روبی به‌طور پیش‌فرض روی مک نصب است، اما برای نسخه جدید از Homebrew استفاده کنید:

brew install ruby

نصب در لینوکس (Ubuntu/Debian)

sudo apt update
sudo apt install ruby-full

استفاده از rbenv یا RVM (پیشنهادی)

برای مدیریت چند نسخه روبی:

# با rbenv
brew install rbenv       # مک
rbenv install 3.3.0
rbenv global 3.3.0

# یا با RVM
\curl -sSL https://get.rvm.io | bash -s stable
rvm install 3.3.0
rvm use 3.3.0

بررسی نصب روبی

پس از نصب، ترمینال را باز کنید و تایپ کنید:

ruby --version

اگر نصب باشد، نسخه نمایش داده می‌شود. مثلاً:

ruby 3.3.0 (2023-12-25 revision 5124f9ac75) [x86_64-linux]

ویرایشگر کد (Code Editor)

برای نوشتن کدهای روبی، به یک ویرایشگر متن مناسب نیاز دارید. بهترین گزینه‌ها:

اولین فایل روبی محلی

اگر روبی را نصب کرده‌اید، این کارها را انجام دهید:

1. یک پوشه برای پروژه‌های خود بسازید
2. فایلی به نام hello.rb بسازید (پسوند فایل‌های روبی .rb است)
3. کد زیر را در آن بنویسید
4. ترمینال را باز کنید و دستور ruby hello.rb را اجرا کنید

IRB — محیط تعاملی روبی

IRB (Interactive Ruby) محیط تعاملی روبی است. برای آزمایش سریع کدها عالی است:

$ irb
irb(main):001> puts "سلام"
سلام
=> nil
irb(main):002> 2 + 3
=> 5
irb(main):003> exit

Gem — مدیر پکیج روبی

gem ابزار نصب کتابخانه‌های روبی است. وقتی روبی را نصب می‌کنید، gem هم همراه آن نصب می‌شود. برای نصب یک کتابخانه:

gem install httparty

برای بررسی نصب gem:

gem --version

Bundler — مدیریت وابستگی‌ها

برای پروژه‌های جدی، از Bundler استفاده می‌شود تا کتابخانه‌های پروژه را مدیریت کند:

gem install bundler

# ساخت فایل Gemfile
bundle init

# نصب وابستگی‌ها
bundle install