شروع کار با روبی

بیایید شروع کنیم!

حالا که با روبی آشنا شدیم، وقت آن است که اولین کد خود را بنویسیم! در این مبحث، با روش‌های مختلف اجرای روبی و دستور مهم puts آشنا می‌شویم.

روش ۱: استفاده از ویرایشگر آنلاین

ساده‌ترین راه برای شروع، استفاده از ویرایشگر آنلاین همین سایت است. کافیست کد را در ویرایشگر بنویسید و دکمه «اجرا» را بزنید. همین!

اولین برنامه ما:

puts "سلام دنیا!"

دستور puts

puts مهم‌ترین دستور برای نمایش خروجی در روبی است. هر چیزی که بعد از آن بنویسید، نمایش داده می‌شود:

puts "متن"
puts 42
puts 3.14
puts true

تفاوت puts و print

puts در انتها یک خط جدید (Enter) اضافه می‌کند، اما print این‌کار را نمی‌کند:

puts "خط اول"
puts "خط دوم"
# هر کدام در یک خط جداگانه

print "اول"
print "دوم"
# هر دو در یک خط: اولدوم

دستور p

p برای دیباگ استفاده می‌شود — مقدار را به همراه نوع نمایش می‌دهد:

p "سلام"   # => "سلام"
p 42       # => 42
p [1, 2]   # => [1, 2]

روش ۲: IRB (محیط تعاملی)

IRB (Interactive Ruby) محیط تعاملی روبی است. اگر روبی نصب دارید، ترمینال را باز کنید و irb را تایپ کنید:

$ irb
irb(main):001> puts "سلام"
سلام
=> nil
irb(main):002> 2 + 3
=> 5
irb(main):003> name = "علی"
=> "علی"
irb(main):004> exit

روش ۳: اجرای فایل اسکریپت

برای برنامه‌های بزرگ‌تر، کد را در یک فایل با پسوند .rb ذخیره می‌کنیم و آن را اجرا می‌کنیم:

1. فایل main.rb بسازید
2. کد را در آن بنویسید
3. ترمینال: ruby main.rb

ساختار یک برنامه روبی

یک برنامه روبی معمولاً شامل این بخش‌هاست:

# ۱. کامنت‌ها و توضیحات
# این برنامه یک سلام ساده است

# ۲. تعریف متغیرها
name = "کاربر"

# ۳. منطق اصلی برنامه
puts "سلام #{name}!"
puts "به روبی خوش آمدید"

پایان دستورات

در روبی نیازی به نقطه ویرگول در پایان خط نیست (برخلاف C، Java، PHP):

# روبی — بدون نقطه ویرگول
name = "علی"
puts name

# اما می‌توانید بگذارید (اختیاری، توصیه نمی‌شود)
name = "علی";
puts name;

چند دستور در یک خط

اگر بخواهید چند دستور را در یک خط بنویسید، باید از نقطه ویرگول استفاده کنید:

a = 1; b = 2; c = 3
puts a, b, c

حساسیت به حروف

روبی به حروف بزرگ و کوچک حساس است (Case-sensitive):

Name = "علی"    # ثابت (با حرف بزرگ)
name = "رضا"     # متغیر محلی (با حرف کوچک)

puts name        # رضا
puts Name        # علی

نقل‌قول در روبی

برای رشته‌ها می‌توانید از تک یا دو نقل‌قول استفاده کنید:

puts 'تک نقل‌قول'
puts "دو نقل‌قول"

# رشته چند خطی (heredoc)
text = <<~TEXT
  این یک
  رشته چند خطی
  است
TEXT
puts text

تفاوت مهم: interpolation

فقط رشته‌های با دو نقل‌قول از interpolation پشتیبانی می‌کنند:

name = "علی"
puts "سلام #{name}"   # => سلام علی
puts 'سلام #{name}'   # => سلام #{name} (بدون جایگزینی!)

کاراکترهای فرار (Escape Characters)

برای چاپ کاراکترهای خاص از بک‌اسلش \ استفاده می‌شود:

puts "خط اول\nخط دوم"
puts "ستون ۱\tستون ۲"

خلاصه

• puts برای نمایش خروجی با خط جدید استفاده می‌شود
• print بدون خط جدید چاپ می‌کند
• روبی به حروف بزرگ/کوچک حساس است
• سه راه اجرا: آنلاین، IRB، فایل اسکریپت
• دو نقل‌قول برای interpolation، تک نقل‌قول برای رشته ساده