متدهای رشته‌ای در پایتون

متدهای پرکاربرد رشته: upper، lower، split، join، replace، find، strip و...

متد رشته چیست؟

متدهای رشته‌ای توابعی هستند که روی رشته‌ها عمل می‌کنند. پایتون ده‌ها متد رشته‌ای قدرتمند دارد.

تغییر حالت حروف

متد	توضیح	مثال
`upper()`	بزرگ کردن همه حروف	`"abc".upper() → "ABC"`
`lower()`	کوچک کردن همه حروف	`"ABC".lower() → "abc"`
`title()`	بزرگ اول هر کلمه	`"hello".title() → "Hello"`
`capitalize()`	بزرگ اولین حرف	`"hello".capitalize()`
`swapcase()`	تعویض بزرگ/کوچک	`"AbC".swapcase() → "aBc"`

s = "Hello World"
print(s.upper())       # HELLO WORLD
print(s.lower())       # hello world
print(s.title())       # Hello World
print(s.capitalize())  # Hello world

جستجو در رشته

متد	توضیح
`find(sub)`	ایندکس اولین وقوع (یا ۱-)
`rfind(sub)`	ایندکس آخرین وقوع
`index(sub)`	مثل find اما خطا اگر نباشد
`count(sub)`	تعداد وقوع
`startswith(sub)`	آیا با این شروع می‌شود؟
`endswith(sub)`	آیا با این تمام می‌شود؟

s = "Python Programming"
print(s.find("Pro"))       # 7
print(s.count("P"))        # 2
print(s.startswith("Py"))  # True
print(s.endswith("ing"))   # True

جایگزینی

s = "من جاوا دوست دارم"
new_s = s.replace("جاوا", "پایتون")
print(new_s)  # من پایتون دوست دارم

# جایگزینی همه وقوع‌ها
text = "a-b-c-d"
print(text.replace("-", "+"))  # a+b+c+d

تقسیم و ترکیب

split() — تقسیم به لیست

s = "سیب، موز، پرتقال"
fruits = s.split("،")
print(fruits)  # ['سیب', ' موز', ' پرتقال']

# تقسیم با فاصله (پیش‌فرض)
words = "سلام دنیا".split()
print(words)  # ['سلام', 'دنیا']

join() — ترکیب لیست به رشته

fruits = ["سیب", "موز", "پرتقال"]
result = "، ".join(fruits)
print(result)  # سیب، موز، پرتقال

# با کاراکتر دیگر
print("-".join(["۰۹۱۲", "۳۴۵", "۶۷۸۹"]))

حذف فاصله‌های اضافی (strip)

متد	توضیح
`strip()`	حذف فاصله از هر دو طرف
`lstrip()`	حذف فاصله از چپ
`rstrip()`	حذف فاصله از راست

s = "  سلام دنیا  "
print(s.strip())    # "سلام دنیا"
print(s.lstrip())   # "سلام دنیا  "
print(s.rstrip())   # "  سلام دنیا"

بررسی نوع محتوا

متد	توضیح
`isalpha()`	آیا فقط حرف است؟
`isdigit()`	آیا فقط عدد است؟
`isalnum()`	آیا حرف یا عدد است؟
`isspace()`	آیا فقط فاصله است؟
`isupper()`	آیا همه بزرگ است؟
`islower()`	آیا همه کوچک است؟

print("123".isdigit())    # True
print("abc".isalpha())    # True
print("abc123".isalnum()) # True
print("   ".isspace())    # True

ترازبندی (Alignment)

s = "پایتون"
print(s.center(20))      # وسط‌چین
print(s.ljust(20))       # چپ‌چین
print(s.rjust(20))       # راست‌چین
print(s.center(20, "*")) # با کاراکتر پر کردن

متدهای پرکاربرد دیگر

متد	توضیح
`format()`	قالب‌بندی رشته
`encode()`	کدگذاری به بایت
`zfill(n)`	پر کردن با صفر از چپ

# zfill — پر کردن با صفر
print("42".zfill(5))  # 00042

چند مثال کاربردی

پاکسازی ورودی کاربر

email = "  User@Example.COM  "
email = email.strip().lower()
print(email)  # user@example.com

شمارش کلمات

text = "این یک متن تستی است"
word_count = len(text.split())
print(f"تعداد کلمات: {word_count}")

خلاصه متدهای مهم

دسته	متدها
حالت	upper, lower, title, capitalize
جستجو	find, count, startswith, endswith
تغییر	replace, strip, lstrip, rstrip
تقسیم/ترکیب	split, join
بررسی	isalpha, isdigit, isalnum
تراز	center, ljust, rjust

این مبحث بخشی از دوره آموزش کامل پایتون است.