عملگرها در پایتون

عملگر چیست؟

عملگر (Operator) نمادی است که عملیاتی روی مقادیر (عملوندها) انجام می‌دهد. مثلاً + عملگر جمع است.

۱. عملگرهای حسابی

۲. عملگرهای انتساب

x = 10
x += 5   # x = 15
x -= 3   # x = 12
x *= 2   # x = 24
print(x) # 24

۳. عملگرهای مقایسه‌ای

نتیجه این عملگرها بولین (True یا False) است:

۴. عملگرهای منطقی

age = 25
has_license = True

# and — هر دو شرط باید درست باشد
can_drive = age >= 18 and has_license
print(can_drive)  # True

# or — یکی کافی است
is_weekend = False
is_holiday = True
can_rest = is_weekend or is_holiday
print(can_rest)  # True

# not
is_raining = False
print(not is_raining)  # True

۵. عملگرهای هویتی (Identity)

برای بررسی اینکه آیا دو شی یکسان هستند (همان شی در حافظه):

x = [1, 2, 3]
y = [1, 2, 3]
z = x

print(x == y)     # True (مقادیر برابر)
print(x is y)     # False (اشیای متفاوت)
print(x is z)     # True (همان شی)

۶. عملگرهای عضویت (Membership)

برای بررسی وجود یک مقدار در یک دنباله (رشته، لیست، ...):

# در رشته
print("پایتون" in "من پایتون یاد می‌گیرم")  # True

# در لیست
fruits = ["سیب", "موز", "پرتقال"]
print("موز" in fruits)      # True
print("انگور" not in fruits) # True

۷. عملگرهای بیتی (Bitwise)

عملیات روی بیت‌های اعداد:

ترتیب تقدم عملگرها

از بالا به پایین (اولویت بیشتر به کمتر):

1. () پرانتز
2. ** توان
3. +x, -x, ~x یکانی
4. * / // % ضرب و تقسیم
5. + - جمع و تفریق
6. << >> شیفت
7. & بیتی AND
8. ^ بیتی XOR
9. | بیتی OR
10. == != > < >= <= مقایسه
11. not and or منطقی

خلاصه