اعداد در پایتون

انواع اعداد در پایتون (int، float، complex)، عملیات ریاضی و توابع عددی

انواع عدد در پایتون

پایتون سه نوع عدد پشتیبانی می‌کند:

۱. عدد صحیح (int)

اعداد کامل بدون اعشار — مثبت، منفی یا صفر:

x = 42
y = -17
z = 0

print(type(x))  # <class 'int'>

۲. عدد اعشاری (float)

اعداد با ممیز اعشار:

a = 3.14
b = -0.5
c = 2.0

print(type(a))  # <class 'float'>

۳. عدد مختلط (complex)

اعداد مختلط ریاضی با بخش حقیقی و موهومی:

z = 2 + 3j
print(type(z))  # <class 'complex'>
print(z.real)   # 2.0 (بخش حقیقی)
print(z.imag)   # 3.0 (بخش موهومی)

عملیات ریاضی پایه

عملگرناممثالنتیجه
+جمع5 + 38
-تفریق5 - 32
*ضرب5 * 315
/تقسیم7 / 23.5
//تقسیم صحیح7 // 23
%باقی‌مانده7 % 21
**توان2 ** 38
a = 10
b = 3

print(a + b)   # 13
print(a - b)   # 7
print(a * b)   # 30
print(a / b)   # 3.333...
print(a // b)  # 3 (تقسیم صحیح)
print(a % b)   # 1 (باقی‌مانده)
print(a ** b)  # 1000 (توان)

تفاوت / و //

/ همیشه نتیجه اعشاری می‌دهد:

print(10 / 2)   # 5.0 (float)
print(10 / 3)   # 3.333...

// بخش صحیح تقسیم را می‌دهد:

print(10 // 2)  # 5 (int)
print(10 // 3)  # 3 (int)

ترتیب عملیات

پایتون ترتیب ریاضی استاندارد را رعایت می‌کند (PEMDAS):

  1. Parentheses: پرانتز
  2. Exponents: توان
  3. MD: ضرب و تقسیم (چپ به راست)
  4. AS: جمع و تفریق (چپ به راست)
print(2 + 3 * 4)      # 14 (اول ضرب)
print((2 + 3) * 4)    # 20 (اول پرانتز)
print(2 ** 3 ** 2)    # 512 (راست به چپ: 3^2=9, 2^9=512)
print(10 - 5 - 2)     # 3 (چپ به راست)

تبدیل نوع عدد

# int به float
x = float(5)      # 5.0

# float به int (بخش اعشار حذف می‌شود)
y = int(3.99)     # 3

# رشته به عدد
z = int("42")     # 42
w = float("3.14") # 3.14
هنگام تبدیل float به int، بخش اعشار گرد نمی‌شود، بلکه حذف می‌شود! int(3.99) می‌شود 3 نه 4.

توابع مفید عددی

تابعتوضیحمثال
abs()قدر مطلقabs(-5) → 5
round()گرد کردنround(3.7) → 4
pow()توانpow(2, 3) → 8
max()بزرگ‌ترینmax(1, 5, 3) → 5
min()کوچک‌ترینmin(1, 5, 3) → 1
sum()مجموعsum([1,2,3]) → 6
print(abs(-10))      # 10
print(round(3.14159, 2))  # 3.14
print(max(5, 10, 3)) # 10
print(min(5, 10, 3))  # 5
print(sum([1, 2, 3, 4, 5]))  # 15

ماژول math

برای عملیات ریاضی پیشرفته، از ماژول math استفاده کنید:

import math

print(math.pi)           # 3.141592...
print(math.sqrt(16))     # 4.0 (جذر)
print(math.ceil(3.1))    # 4 (سقف)
print(math.floor(3.9))   # 3 (کف)
print(math.pow(2, 3))    # 8.0

اعداد تصادفی

با ماژول random می‌توانید عدد تصادفی تولید کنید:

import random

print(random.randint(1, 10))  # عدد صحیح بین ۱ تا ۱۰
print(random.random())        # عدد اعشاری بین ۰ تا ۱

خلاصه

این مبحث بخشی از دوره آموزش کامل پایتون است.

ابزارهای مرتبط