مدیریت استثناها در پایتون

استثنا (Exception) چیست؟

استثنا خطایی است که هنگام اجرای برنامه رخ می‌دهد و اگر مدیریت نشود، برنامه متوقف می‌شود.

try...except

کد پرخطر را در try و مدیریت خطا را در except قرار دهید:

try:
    x = 10 / 0
except:
    print("خطا رخ داد!")

مدیریت نوع خاص خطا

try:
    x = 10 / 0
except ZeroDivisionError:
    print("تقسیم بر صفر!")
except TypeError:
    print("نوع نامعتبر!")

دریافت پیام خطا

try:
    x = int("abc")
except ValueError as e:
    print(f"خطا: {e}")

finally — همیشه اجرا می‌شود

try:
    f = open("file.txt")
except FileNotFoundError:
    print("فایل پیدا نشد")
finally:
    print("این همیشه اجرا می‌شود")

else — وقتی خطا نباشد

try:
    x = 10 / 2
except ZeroDivisionError:
    print("خطا")
else:
    print(f"نتیجه: {x}")  # اجرا می‌شود
finally:
    print("پایان")

raise — پرتاب استثنا

def check_age(age):
    if age < 0:
        raise ValueError("سن نمی‌تواند منفی باشد!")
    return age

try:
    check_age(-5)
except ValueError as e:
    print(e)  # سن نمی‌تواند منفی باشد!

انواع خطاهای رایج

خطا	توضیح
ZeroDivisionError	تقسیم بر صفر
ValueError	مقدار نامعتبر
TypeError	نوع نامعتبر
IndexError	ایندکس خارج از محدوده
KeyError	کلید یافت نشد
FileNotFoundError	فایل پیدا نشد
AttributeError	ویژگی وجود ندارد

ساخت استثنای سفارشی

class InvalidScoreError(Exception):
    """استثنای نمره نامعتبر."""
    pass

def set_score(score):
    if not 0 <= score <= 20:
        raise InvalidScoreError(f"نمره {score} نامعتبر است!")
    return score

try:
    set_score(25)
except InvalidScoreError as e:
    print(e)

خلاصه

ساختار	توضیح
try	کد پرخطر
except	مدیریت خطا
else	وقتی خطا نباشد
finally	همیشه اجرا
raise	پرتاب خطا