عبارات منظم (RegEx)

عبارت منظم (RegEx) چیست؟

عبارت منظم (Regular Expression) یک زبان کوچک برای جستجو و تطبیق الگو در متن است. با RegEx می‌توانید بررسی کنید که آیا یک متن الگوی خاصی دارد یا نه.

توابع RegEx در PHP

تابع	توضیح
preg_match()	بررسی تطابق (اولین مورد)
preg_match_all()	پیدا کردن همه تطابق‌ها
preg_replace()	جایگزینی با الگو
preg_split()	تقسیم متن با الگو

ساختار الگو

الگوها بین / قرار می‌گیرند:

/الگو/پرچم‌ها

کاراکترهای خاص

کاراکتر	توضیح	مثال
.	هر کاراکتر	/h.llo/ → hello
\d	عدد (0-9)	/\d+/ → 123
\D	غیر عدد	—
\w	حرف، عدد یا _	—
\W	غیر حرف	—
\s	فاصله (space, tab)	—
\S	غیر فاصله	—
^	شروع رشته	/^Hello/
$	پایان رشته	/world$/

کمیت‌سنج‌ها (Quantifiers)

کمیت	توضیح	مثال
*	صفر یا بیشتر	/a*/
+	یک یا بیشتر	/a+/
?	صفر یا یک	/a?/
{n}	دقیقاً n تا	/a{3}/ → aaa
{n,}	حداقل n تا	/a{2,}/
{n,m}	بین n و m	/a{2,4}/

preg_match — بررسی تطابق

<?php
$email = "user@example.com";

if (preg_match("/^[^@]+@[^@]+\.[^@]+$/", $email)) {
    echo "ایمیل معتبر است!";
}

// گرفتن مقدار تطبیق‌یافته
preg_match("/(\d+)/", "من 25 سال دارم", $matches);
echo $matches[0];  // 25
echo $matches[1];  // 25 (گروه اول)
?>

preg_match_all — همه تطابق‌ها

<?php
$text = "تلفن‌ها: 02112345678 و 02187654321";

preg_match_all("/\d{11}/", $text, $matches);
print_r($matches[0]);
// ["02112345678", "02187654321"]
?>

preg_replace — جایگزینی

<?php
// حذف فاصله‌های اضافی
$text = "سلام   دنیا";
$clean = preg_replace("/\s+/", " ", $text);
// "سلام دنیا"

// پنهان کردن شماره کارت
$card = "1234-5678-9012-3456";
$masked = preg_replace("/\d{4}(?=-\d{4})/", "****", $card);
// ****-****-****-3456
?>

پرچم‌ها (Flags)

پرچم	توضیح
i	بدون حساسیت به حروف بزرگ/کوچک
m	چندخطی (^ و $ برای هر خط)
u	پشتیبانی از UTF-8 (برای فارسی)

الگوهای پرکاربرد

// ایمیل
/^[a-zA-Z0-9._%+-]+@[a-zA-Z0-9.-]+\.[a-zA-Z]{2,}$/

// شماره موبایل ایران
/^09\d{9}$/

// کد پستی ایران
/^\d{10}$/

// URL
/^https?:\/\/.+$/

// فقط حروف فارسی
/^[\x{0600}-\x{06FF}\s]+$/u
?>