عملگرها (Operators)

تمام عملگرهای PHP: حسابی، مقایسه‌ای، منطقی، انتسابی، رشته‌ای و عملگرهای جدید PHP 8

عملگرها در PHP

عملگرها نمادهایی هستند که روی مقادیر عملیاتی انجام می‌دهند. PHP چندین دسته عملگر دارد:

۱. عملگرهای حسابی

عملگر	نام	مثال	نتیجه
`+`	جمع	`5 + 3`	8
`-`	تفریق	`5 - 3`	2
`*`	ضرب	`5 * 3`	15
`/`	تقسیم	`6 / 2`	3
`%`	باقی‌مانده	`7 % 3`	1
`**`	توان	`2 ** 3`	8

۲. عملگرهای انتسابی

<?php
$x = 10;    // انتساب ساده
$x += 5;    // معادل $x = $x + 5
$x -= 3;    // معادل $x = $x - 3
$x *= 2;    // معادل $x = $x * 2
$x /= 4;    // معادل $x = $x / 4
$x %= 3;    // معادل $x = $x % 3
?>

۳. عملگرهای مقایسه‌ای

عملگر	نام	مثال	نتیجه
`==`	مساوی (بدون نوع)	`5 == "5"`	true
`===`	مساوی دقیق (با نوع)	`5 === "5"`	false
`!=`	نامساوی	`5 != 3`	true
`!==`	نامساوی دقیق	`5 !== "5"`	true
`<`	کوچکتر	`3 < 5`	true
`>`	بزرگتر	`5 > 3`	true
`<=`	کوچکتر یا مساوی	`5 <= 5`	true
`>=`	بزرگتر یا مساوی	`5 >= 5`	true
`<=>`	فضای سفینه (PHP 7+)	`5 <=> 3`	1

همیشه از === به‌جای == استفاده کنید! == فقط مقدار را مقایسه می‌کند، اما === هم مقدار و هم نوع را.

عملگر <=> (Spaceship)

این عملگر سه مقدار برمی‌گرداند:

0 اگر دو مقدار مساوی باشند
1 اگر مقدار چپ بزرگتر باشد
-1 اگر مقدار راست بزرگتر باشد

۴. عملگرهای منطقی

عملگر	نام	مثال	نتیجه
`&&`	و (AND)	`true && false`	false
`\|\|`	یا (OR)	`true \|\| false`	true
`!`	نقیض (NOT)	`!true`	false
`and`	و (کلمه)	`true and false`	false
`or`	یا (کلمه)	`true or false`	true
`xor`	یا انحصاری	`true xor false`	true

اولویت && و || بالاتر از and و or است. همیشه از && و || استفاده کنید.

۵. عملگرهای افزایش/کاهش

<?php
$x = 5;
echo ++$x;  // 6 (افزایش قبل از نمایش)
echo $x++;  // 6 (افزایش بعد از نمایش، x حالا 7 است)
echo $x;    // 7

$y = 5;
echo --$y;  // 4 (کاهش قبل از نمایش)
echo $y--;  // 4 (کاهش بعد از نمایش، y حالا 3 است)
?>

۶. عملگر رشته‌ای

<?php
$a = "سلام";
$b = "دنیا";

echo $a . $b;      // سلامدنیا (چسباندن)
echo $a . " " . $b; // سلام دنیا

$a .= " دنیا";     // معادل $a = $a . " دنیا"
echo $a;           // سلام دنیا
?>

۷. عملگرهای جدید PHP 8

Null Coalescing (??)

<?php
// اگر $name وجود داشته باشد، آن را استفاده کن
// در غیر این صورت "مهمان" را استفاده کن
$name = $username ?? "مهمان";
?>

Null Safe Operator (?->) (PHP 8+)

<?php
// اگر $user وجود داشته باشد، نام آن را بگیر
// در غیر این صورت null برگردان (بدون خطا)
$name = $user?->name;
?>

این مبحث بخشی از دوره آموزش کامل PHP است.