کوکی‌ها و سشن‌ها

چرا به کوکی و سشن نیاز داریم؟

HTTP یک پروتکل بدون حالت (Stateless) است — یعنی هر درخواست مستقل است و سرور اطلاعات کاربر را بین صفحات به یاد نمی‌سپارد. کوکی و سشن این مشکل را حل می‌کنند.

کوکی (Cookie) چیست؟

کوکی فایل کوچکی است که در مرورگر کاربر ذخیره می‌شود. در درخواست‌های بعدی، مرورگر آن را برای سرور می‌فرستد.

تنظیم کوکی — setcookie()

<?php
// نام، مقدار، زمان انقضا
setcookie("username", "علی", time() + 86400); // ۱ روز

// با تنظیمات کامل
setcookie(
    "theme",
    "dark",
    time() + (86400 * 30), // ۳۰ روز
    "/",
    "",
    true,  // secure (فقط HTTPS)
    true   // httponly (JavaScript دسترسی ندارد)
);
?>

خواندن کوکی

<?php
if (isset($_COOKIE["username"])) {
    echo "سلام " . $_COOKIE["username"];
}
?>

حذف کوکی

<?php
// با تنظیم زمان در گذشته
setcookie("username", "", time() - 3600);
?>

سشن (Session) چیست؟

سشن اطلاعات را روی سرور ذخیره می‌کند. هر کاربر یک ID منحصربه‌فرد دریافت می‌کند (Session ID) که در کوکی مرورگر ذخیره می‌شود.

شروع سشن — session_start()

<?php
// باید در ابتدای صفحه باشد (قبل از هر خروجی)
session_start();

// ذخیره اطلاعات
$_SESSION["user_id"] = 123;
$_SESSION["username"] = "علی";
$_SESSION["role"] = "admin";
?>

خواندن سشن

<?php
session_start();

if (isset($_SESSION["username"])) {
    echo "خوش آمدی " . $_SESSION["username"];
}
?>

حذف سشن

<?php
session_start();

// حذف یک متغیر
unset($_SESSION["username"]);

// حذف تمام سشن
session_destroy();
?>

تفاوت کوکی و سشن