متغیرها
تعریف متغیر با var، قوانین نامگذاری، تخصیص مقدار با := و مفهوم جعبه حافظه.
متغیر چیست؟
متغیر مثل یک جعبه با اسم در حافظه کامپیوتر است که یک مقدار (عدد، متن و...) را نگه میدارد. در طول برنامه میتوانید مقدار داخل جعبه را عوض کنید — به همین دلیل به آن «متغیر» میگویند.
در پاسکال، اول تعریف بعد استفاده!
برخلاف پایتون، در پاسکال باید قبل از استفاده، متغیر را با نوع مشخصش اعلام کنید:
var
age: integer; { یک عدد صحیح }
name: string; { یک متن }
price: real; { یک عدد اعشاری }
این کار «اعلام نوع» (Type Declaration) نام دارد. پاسکال زبان با نوعبندی قوی است — یعنی اگر بگویید age عدد صحیح است، نمیتوانید بعداً توش متن بگذارید. این سختگیری باعث میشود خطاهای زیادی قبل از اجرا کشف شوند!
ساختار اعلام متغیر
var
اسم۱: نوع;
اسم۲, اسم۳: نوع; { چند متغیر همنوع در یک خط }
تخصیص مقدار با :=
برای گذاشتن مقدار در متغیر از := استفاده میکنیم (نه =!):
program Vars;
var
age: integer;
name: string;
begin
age := 16; { عدد در age }
name := 'Sara'; { متن در name }
writeln(name, ' is ', age, ' years old');
age := age + 1; { age یک واحد زیاد شد — حالا 17 }
writeln('Next year: ', age);
end.
خواندن مقدار متغیر
هر جا اسم متغیر را بنویسید، پاسکال مقدار داخلش را میگذارد:
x := 5;
y := x + 3; { y = 8 چون x مقدارش 5 است }
z := x + y; { z = 13 }
مقدار اولیه — مهم!
در پاسکال کلاسیک، متغیرهای اعلامشده مقدار اولیه نامشخص دارند! همیشه قبل از استفاده، مقدار بدهید:
var
count: integer;
begin
count := 0; { ✅ اول صفر کنید }
{ ... استفاده از count ... }
end;
انواع پرکاربرد
| نوع | برای چه؟ | مثال مقدار |
|---|---|---|
integer | اعداد صحیح | 42، -7، 0 |
real | اعداد اعشاری | 3.14، -0.5 |
string | متن | 'سلام'، 'Ali' |
char | یک کاراکتر | 'A'، '۳' |
boolean | درست/غلط | true، false |
قوانین نامگذاری (یادآوری)
- شروع با حرف یا _، بقیه حروف/اعداد/_
- بدون کلمات رزرو شده
- اسم معنادار:
studentAge✅،a1❌ (خودتان هم یادتان نمیماند!)
خلاصه
- متغیر = جعبه با اسم در حافظه
- اول
varبا نوع اعلام کنید، بعد استفاده کنید - تخصیص با
:=(نه =) - همیشه مقدار اولیه بدهید
این مبحث بخشی از دوره آموزش کامل پاسکال است.