کتابخانه‌های os و math در لوا

کار با زمان و تاریخ (os.time، os.date) و توابع کامل کتابخانه math

کتابخانه math — مرجع کامل

تابع	کار	مثال
`math.floor / ceil`	گرد کردن	`floor(3.7)` → 3
`math.abs`	قدر مطلق	`abs(-5)` → 5
`math.sqrt`	جذر	`sqrt(9)` → 3
`math.max / min`	بیشینه/کمینه	`max(1,5,3)` → 5
`math.sin / cos`	مثلثاتی (رادیان)	`sin(0)` → 0
`math.log / exp`	لگاریتم / نمایی	—
`math.random`	عدد تصادفی	۳ حالت دارد
`math.pi`	عدد پی	3.14159...
`math.huge`	بی‌نهایت	inf
`math.type`	integer یا float	—

کتابخانه os — زمان و تاریخ

os.time — timestamp فعلی

print(os.time())   -- تعداد ثانیه‌ها از ۱۹۷۰/۰۱/۰۱

-- timestamp از تاریخ مشخص
local t = os.time({year = 2024, month = 6, day = 15, hour = 12})
print(t)

os.date — قالب‌بندی تاریخ

print(os.date("%Y-%m-%d"))     -- 2024-06-15
print(os.date("%H:%M:%S"))     -- 12:30:45
print(os.date("*t"))           -- جدول کامل زمان

الگوهای رایج os.date

الگو	معنی
`%Y`	سال ۴ رقمی
`%m`	ماه (01-12)
`%d`	روز ماه (01-31)
`%H`	ساعت (00-23)
`%M`	دقیقه (00-59)
`%S`	ثانیه (00-59)
`%A`	نام روز هفته

محاسبه اختلاف زمان

local start = os.time()

-- شبیه‌سازی کار
local sum = 0
for i = 1, 1000000 do
  sum = sum + i
end

local finish = os.time()
print("مدت: " .. (finish - start) .. " ثانیه")

os.clock — زمان پردازنده

local start = os.clock()

for i = 1, 1000000 do end

print(string.format("%.3f ثانیه CPU", os.clock() - start))

مثال: سن به روز

local function daysBetween(t1, t2)
  return math.floor(math.abs(t2 - t1) / 86400)   -- 86400 = ثانیه‌های یک روز
end

local birth = os.time({year = 2000, month = 1, day = 1})
local now = os.time()

print("تعداد روزها: " .. daysBetween(birth, now))

توابعی مثل os.exit، os.execute و os.remove در ویرایشگر آنلاین (مرورگر) کار نمی‌کنند — این‌ها برای اجرای محلی هستند.

این مبحث بخشی از دوره آموزش کامل لوا است.