شاخه‌ها در Git — git branch

شاخه چیست؟

شاخه (Branch) یک خط مستقل از توسعه است. وقتی شاخه جدید می‌سازید، مثل این است که یک دنیای موازی از پروژه ایجاد می‌کنید: در آن هر کاری می‌کنید (کامیت، حذف، تغییر) بدون اینکه خط اصلی (main) تحت تأثیر قرار گیرد. وقتی کارتان تمام شد، شاخه را به主线 برمی‌گردانید (ادغام می‌کنید).

چرا شاخه مهم است؟

بدون شاخه، همه تغییرات مستقیم روی خط اصلی می‌رفتند:

• ❌ قابلیت نیمه‌کاره و خراب وارد نسخه اصلی می‌شد
• ❌ کار هم‌زمان چند نفر روی قابلیت‌های مختلف غیرممکن بود
• ❌ آزمایش ایده‌های جدید پرریسک بود

با شاخه:

• ✅ هر قابلیت/رفع باگ در شاخه خودش توسعه می‌یابد
• ✅ خط اصلی (main) همیشه سالم و قابل‌انتشار می‌ماند
• ✅ چند نفر هم‌زمان روی شاخه‌های جدا کار می‌کنند
• ✅ ایده جدید؟ یک شاخه بسازید و آزادانه آزمایش کنید

دیدن شاخه‌ها

git branch

خروجی:

* main

ستاره (*) یعنی شاخه فعلی شما. الان فقط یک شاخه داریم: main.

دیدن شاخه‌ها با آخرین کامیت

git branch -v
# * main a1b2c3d افزودن صفحه ورود کاربر

ساخت شاخه جدید

git branch feature-search

این دستور شاخه جدیدی به نام feature-search می‌سازد — اما وارد آن نمی‌شوید! همچنان روی main هستید:

git branch
#   feature-search
# * main

مفهوم HEAD

HEAD یک اشاره‌گر ویژه است که نشان می‌دهد الان کجا هستید — روی کدام شاخه و کدام کامیت. وقتی شاخه عوض می‌کنید، HEAD جابه‌جا می‌شود.

# دیدن محل فعلی HEAD:
git log --oneline -1
# a1b2c3d (HEAD -> main) افزودن صفحه ورود کاربر

شاخه‌ها چطور کار می‌کنند؟ (تصویری)

قبل از شاخه جدید:
    A---B---C  (main, HEAD)

بعد از ساخت feature-search:
    A---B---C  (main, feature-search, HEAD)

بعد از کامیت در feature-search (بعد از سوئیچ):
    A---B---C  (main)
             \
              D  (feature-search, HEAD)

هر شاخه فقط یک اشاره‌گر به یک کامیت است — همین و همه!

نام‌گذاری شاخه‌ها

حذف شاخه

# حذف شاخه (اگر merge شده باشد):
git branch -d feature-search

# حذف اجباری (حتی اگر merge نشده):
git branch -D feature-search

تغییر نام شاخه

# تغییر نام شاخه فعلی:
git branch -m new-name

خلاصه

• شاخه = خط مستقل توسعه؛ دنیای موازی برای پروژه
• git branch لیست شاخه‌ها؛ git branch <نام> ساخت شاخه جدید
• HEAD نشان می‌دهد الان کجا هستید
• git branch -d حذف شاخه merge شده
• ساخت شاخه در گیت رایگان و فوق‌سریع است!